Đền Đức Vua Bà ở Hòa Long (thành phố Bắc Ninh) là nơi thờ Nguyên phi Ỷ Lan — bậc mẫu nghi tài đức thời Lý — tại vùng đất Kinh Bắc. Hằng năm, vào ngày 6–7 tháng 2 âm lịch, hội đền Đức Vua Bà được tổ chức để tưởng nhớ bà, thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự lễ, tỏ lòng thành kính với bậc nữ kiệt của dân tộc.
Ỷ Lan và vùng đất Kinh Bắc
Nguyên phi Ỷ Lan (1044–1117) là người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, hai lần nhiếp chính giúp đất nước thái bình, được sử sách ca ngợi là bậc mẫu nghi thiên hạ. Đền Đức Vua Bà tại Hòa Long được xây dựng để thờ phụng bà, thể hiện lòng tôn kính của nhân dân Kinh Bắc đối với bậc nữ kiệt. Ngôi đền với kiến trúc cổ kính, không gian thanh tịnh là điểm đến tâm linh đặc biệt, nơi người dân đến cầu mong được ban phước lành, học tập tấm gương tài đức của bà.
Lễ hội tưởng nhớ bậc mẫu nghi
Hội đền Đức Vua Bà diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu đi quanh làng trong tiếng trống chiêng, cờ lọng rực rỡ với sự tham gia của các cụ cao niên và đông đảo nhân dân. Người dân thành kính dâng hương tưởng nhớ công đức của Nguyên phi Ỷ Lan, cầu mong bà phù hộ cho gia đình bình an, con cháu học hành đỗ đạt. Lễ hội cũng là dịp để tôn vinh người phụ nữ Việt Nam — những người đã có công lớn trong lịch sử dựng nước và giữ nước.
Bản sắc văn hóa Kinh Bắc
Là lễ hội của xứ Kinh Bắc, hội đền Đức Vua Bà không thể thiếu những làn điệu quan họ mượt mà của các liền anh, liền chị. Các trò chơi dân gian như đấu vật, cờ người, chọi gà cũng góp phần tạo nên không khí vui tươi của ngày hội. Du khách về dự hội còn có dịp thăm các di tích nổi tiếng khác của Bắc Ninh như đền Đô, chùa Phật Tích, hội Lim. Lễ hội đền Đức Vua Bà là sự kết hợp hài hòa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu và truyền thống tôn vinh người phụ nữ, tạo nên nét đẹp văn hóa độc đáo của vùng đất Kinh Bắc nghìn năm văn hiến.