Đền Kinh Dương Vương ở xã Đại Đồng Thành (Thuận Thành, Bắc Ninh) là nơi thờ vị vua đầu tiên của dân tộc Việt Nam theo truyền thuyết — người đã lập nên nhà nước Xích Quỷ, mở đầu cho lịch sử dựng nước của người Việt. Hằng năm, vào ngày 18 tháng Giêng, lễ hội Kinh Dương Vương được tổ chức để tưởng nhớ Đức Thủy Tổ, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự lễ tại ngôi đền linh thiêng bên bờ sông Đuống.
Đức Thủy Tổ của dân tộc
Theo truyền thuyết, Kinh Dương Vương là con của Đế Minh, cháu ba đời của Thần Nông, đã kết duyên với Long Nữ sinh ra Lạc Long Quân — cha của các Vua Hùng. Kinh Dương Vương lập nên nhà nước Xích Quỷ, nhà nước đầu tiên của người Việt, đặt nền móng cho lịch sử dựng nước hàng nghìn năm. Đền thờ ngài bên bờ sông Đuống với kiến trúc cổ kính, không gian thanh tịnh, là nơi nhân dân khắp nơi về dâng hương tưởng nhớ cội nguồn dân tộc. Tấm bia “Nam bang thủy tổ” tại đền khẳng định vị thế của Kinh Dương Vương là thủy tổ của nước Nam.
Lễ hội tưởng nhớ cội nguồn
Lễ hội Kinh Dương Vương diễn ra với các nghi thức dâng hương, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu đi quanh làng trong tiếng trống chiêng, cờ lọng rực rỡ. Người dân thành kính tưởng nhớ Đức Thủy Tổ — người đã khai sáng nền văn minh của dân tộc. Lễ hội là dịp để mỗi người Việt, dù ở đâu, cũng hướng về cội nguồn, nhớ về công lao của các bậc tiền nhân đã dựng nên non sông gấm vóc. Đặc biệt, lễ hội còn có ý nghĩa giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tự hào dân tộc.
Vùng đất địa linh
Thuận Thành là vùng đất địa linh nhân kiệt với nhiều di tích nổi tiếng như chùa Dâu, chùa Bút Tháp, đền Kinh Dương Vương. Lễ hội Kinh Dương Vương cùng với các lễ hội khác trong vùng tạo thành chuỗi di sản văn hóa đặc sắc của Bắc Ninh. Về dự hội, du khách còn được thưởng thức những làn điệu quan họ mượt mà của xứ Kinh Bắc, tham gia các trò chơi dân gian và khám phá các di tích lịch sử trong vùng. Lễ hội là cầu nối giữa quá khứ huyền thoại và hiện tại, giữa cội nguồn và tương lai của dân tộc.