Đền Cửa Ông ở Cẩm Phả (Quảng Ninh) là ngôi đền linh thiêng thờ Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng — vị tướng tài của nhà Trần, con trai thứ ba của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Hằng năm, lễ hội đền Cửa Ông diễn ra từ mùng 2 tháng Giêng đến hết tháng 3 âm lịch, là lễ hội lớn nhất của tỉnh Quảng Ninh, đón hàng vạn du khách về hành hương, tưởng nhớ các bậc anh hùng dân tộc.
Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng
Trần Quốc Tảng là vị tướng tài ba của nhà Trần, có công lớn trong hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ hai và thứ ba. Ông được giao trấn giữ vùng Đông Bắc — cửa ngõ quan trọng của đất nước, lập nhiều chiến công hiển hách. Sau khi qua đời, ông được nhân dân tôn thờ làm thánh. Đền Cửa Ông được xây dựng với quy mô hoành tráng trên đồi cao nhìn ra vịnh Bái Tử Long, với kiến trúc độc đáo gồm đền Thượng, đền Trung, đền Hạ và 34 pho tượng các vị tướng nhà Trần được chạm khắc công phu — quần thể di tích có giá trị lịch sử, nghệ thuật đặc biệt.
Lễ hội lớn nhất vùng mỏ
Lễ hội đền Cửa Ông kéo dài suốt ba tháng xuân với nhiều nghi lễ trang trọng. Đặc biệt, chính hội vào ngày 3 tháng 2 âm lịch (tổ chức 2 năm một lần) với lễ rước tượng Hưng Nhượng Vương hoành tráng, đoàn rước dài hàng trăm mét đi từ đền ra biển trong tiếng trống chiêng vang dội. Các nghi thức tế lễ, dâng hương được cử hành theo đúng nghi lễ cổ truyền. Người dân Quảng Ninh và du khách thập phương thành kính tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã có công giữ nước, cầu mong quốc thái dân an.
Bản sắc văn hóa vùng Đông Bắc
Phần hội của lễ hội đền Cửa Ông sôi nổi với đua thuyền trên vịnh, đấu vật, kéo co, cờ người cùng các làn điệu hát văn, hát chèo. Ẩm thực đặc sản vùng biển Quảng Ninh như chả mực, sá sùng cũng góp phần làm nên sức hấp dẫn của lễ hội. Với vị trí đắc địa nhìn ra vịnh Bái Tử Long, đền Cửa Ông không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là danh thắng tuyệt đẹp. Lễ hội đền Cửa Ông là niềm tự hào của người dân Quảng Ninh, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn và tinh thần thượng võ của dân tộc Việt Nam.