Đền Độc Cước trên hòn Cổ Giải, núi Trường Lệ (Sầm Sơn, Thanh Hóa) là nơi thờ thần Độc Cước — vị thần một chân, một tay có công bảo vệ ngư dân vùng biển. Hằng năm, từ ngày 14 đến 16 tháng 2 âm lịch (chính hội 16/2), lễ hội đền Độc Cước — còn gọi là lễ Cầu Phúc được tổ chức, đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Truyền thuyết thần Độc Cước
Tương truyền, xưa kia vùng biển Sầm Sơn bị loài thủy quái quấy phá. Chàng trai khổng lồ Độc Cước đã xẻ đôi thân mình: một nửa theo dân ra khơi dẹp quái, một nửa ở lại trên núi canh giữ bình yên cho làng chài. Cảm kích công ơn, người dân lập đền thờ chàng trên hòn Cổ Giải. Pho tượng thần bằng gỗ với một tay, một chân hướng mặt ra biển là hình ảnh độc đáo, linh thiêng của ngôi đền có từ thời Trần.
Lễ Cầu Phúc
Lễ hội diễn ra với đoàn rước kiệu của 11 xã, phường ở Sầm Sơn với cờ phướn, lễ vật trong trang phục truyền thống, tạo thành dòng người dài trên con đường ven biển. Nghi thức làm và rước bánh dày dâng thần, tế lễ (tế vào đám, tế ra đám) được thực hiện trang trọng. Người dân cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy khoang, quốc thái dân an.
Vị thần của biển cả
Lễ hội đền Độc Cước thể hiện tín ngưỡng thờ thần biển của ngư dân miền Trung với ước mong được che chở trên những chuyến ra khơi. Ngôi đền với 8 đạo sắc phong của các triều đại, đứng vững qua bao bom đạn chiến tranh càng tăng thêm sự linh thiêng. Du khách về dự hội vừa lễ thần vừa ngắm cảnh biển Sầm Sơn từ hòn Cổ Giải, khám phá dãy Trường Lệ với hòn Trống Mái nổi tiếng.