Đền Hoàng Mười ở Hưng Nguyên (Nghệ An) là một trong những ngôi đền linh thiêng nhất trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ của người Việt. Hằng năm, vào ngày 9–10 tháng 10 âm lịch — ngày hóa của Quan Hoàng Mười, lễ hội đền Hoàng Mười được tổ chức long trọng, thu hút hàng vạn con nhang đệ tử và du khách từ khắp nơi về dự lễ, cầu tài lộc, bình an.
Quan Hoàng Mười trong tín ngưỡng Tứ Phủ
Quan Hoàng Mười là vị thánh quan trọng trong hệ thống Tứ Phủ, được tin là hóa thân của nhiều nhân vật lịch sử như Lý Nhật Quang, Lê Khôi, Nguyễn Xí... — những công thần có nhiều đóng góp cho dân tộc, gắn bó với vùng đất Nghệ An. Đền Hoàng Mười với lịch sử hàng trăm năm (được phục dựng năm 1995) là trung tâm tín ngưỡng lớn, nơi con nhang đệ tử từ khắp nơi về lễ bái, cầu xin tài lộc, công danh.
Lễ hội trang trọng
Lễ hội đền Hoàng Mười diễn ra với các nghi lễ truyền thống: lễ khai quang/mộc dục, lễ rước sắc từ nhà thờ họ Nguyễn về đền, lễ yết cáo, lễ đại tế, lễ tạ. Điểm nhấn là nghi thức hầu đồng với những màn trình diễn huyền bí, đầy màu sắc của các thanh đồng. Vào tối mùng 9, lễ thả đèn hoa đăng trên sông Cồn Mộc lung linh, huyền ảo với hàng nghìn chiếc đèn mang theo ước nguyện của người dân.
Di sản văn hóa quốc gia
Năm 2019, lễ hội đền Hoàng Mười đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định những giá trị văn hóa, tín ngưỡng to lớn. Lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh mà còn là dịp để bảo tồn, phát huy tín ngưỡng thờ Mẫu — di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Du khách về dự hội còn được thăm núi Dũng Quyết, đền thờ Quang Trung và khám phá thành phố Vinh năng động.