Đền Huyền Trân ở núi Ngũ Phong (Huế) là nơi thờ công chúa Huyền Trân — vị công chúa nhà Trần đã hy sinh hạnh phúc riêng, chấp nhận cuộc hôn nhân với vua Chế Mân của Chiêm Thành để đổi lấy hòa bình cho Đại Việt và mở mang bờ cõi về phương Nam. Hằng năm, vào ngày mùng 9 tháng Giêng, lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức để tưởng nhớ vị công chúa anh hùng, thu hút đông đảo người dân và du khách về dâng hương.
Công chúa vì hòa bình
Năm 1306, công chúa Huyền Trân — con gái vua Trần Nhân Tông, em gái vua Trần Anh Tông — đã lên đường sang Chiêm Thành làm vợ vua Chế Mân. Cuộc hôn nhân chính trị này đã mang lại cho Đại Việt hai châu Ô, Rí (từ Quảng Trị đến Thừa Thiên Huế ngày nay) mà không tốn một mũi tên, mở ra kỷ nguyên mở mang bờ cõi về phương Nam. Sự hy sinh của Huyền Trân là biểu tượng cao đẹp cho tinh thần vì nước, vì dân của người phụ nữ Việt Nam.
Lễ hội đầu xuân
Lễ hội đền Huyền Trân diễn ra với các nghi thức dâng hương, tưởng niệm trang trọng. Đoàn rước kiệu đi quanh khu đền trong không gian thanh tịnh của núi Ngũ Phong. Người dân thành kính tưởng nhớ công lao của công chúa, cầu mong quê hương bình yên, đất nước thịnh vượng. Các hoạt động văn nghệ với những tiết mục về Huyền Trân công chúa tái hiện lại một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.
Bài học lịch sử
Lễ hội đền Huyền Trân là dịp để thế hệ trẻ tìm hiểu về lịch sử dân tộc, về sự hy sinh cao cả của các bậc tiền nhân trong sự nghiệp mở mang bờ cõi. Câu chuyện về Huyền Trân công chúa với tình yêu quê hương đất nước là bài học quý về lòng yêu nước, về trách nhiệm với Tổ quốc. Du khách về dự hội còn được thăm núi Ngũ Phong, khám phá các di tích của cố đô Huế. Lễ hội góp phần giáo dục truyền thống, bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc.