Đền Lảnh Giang ở Mộc Bắc (Duy Tiên, Ninh Bình) — vùng đất Hà Nam cũ — là ngôi đền cổ thờ Tam vị Đại Vương, những vị thần có công giúp dân trị thủy, được nhân dân tôn thờ. Hằng năm, từ ngày 18 đến 25 tháng 6 âm lịch, lễ hội đền Lảnh Giang được tổ chức — một trong những lễ hội mùa hè lớn của vùng đồng bằng Bắc Bộ, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự hội bên bờ sông Hồng.
Tam vị Đại Vương và công cuộc trị thủy
Tương truyền, Tam vị Đại Vương là ba anh em có công lớn trong việc giúp dân trị thủy, đắp đê ngăn lũ sông Hồng, bảo vệ mùa màng, làng mạc. Sau khi qua đời, ba ông được nhân dân tôn thờ làm thánh, lập đền tại Lảnh Giang — vùng đất ven sông Hồng thường xuyên bị lũ lụt đe dọa. Ngôi đền với lịch sử hàng trăm năm, kiến trúc cổ kính là điểm tựa tâm linh của cư dân vùng bãi sông Hồng, nơi người dân đến cầu mong được bình an trước thiên tai, lũ lụt.
Lễ hội mùa hè bên sông Hồng
Lễ hội đền Lảnh Giang diễn ra vào mùa hè với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đặc biệt, lễ rước nước từ sông Hồng về đền là nghi thức quan trọng, thể hiện sự gắn bó của cư dân với dòng sông mẹ. Phần hội sôi nổi với thi bơi chải trên sông Hồng — môn thể thao truyền thống của cư dân ven sông, đấu vật, kéo co cùng các làn điệu hát văn, hát chèo. Không khí lễ hội mùa hè với nắng vàng, gió sông mát rượi tạo nên cảm giác thư thái, vui tươi.
Văn hóa sông Hồng
Lễ hội đền Lảnh Giang là biểu hiện sinh động của văn hóa sông Hồng — nền văn minh của cư dân trồng lúa nước với tín ngưỡng thờ thần sông, thần nước, cầu mưa thuận gió hòa. Du khách về dự hội được trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của vùng bãi sông Hồng, thưởng thức đặc sản địa phương và tìm hiểu về lịch sử trị thủy của cha ông. Lễ hội góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ về công lao của các bậc tiền nhân trong cuộc đấu tranh chinh phục thiên nhiên, xây dựng quê hương.