Đền Đông Cuông ở Văn Yên (Lào Cai) — vùng đất Yên Bái cũ — là ngôi đền cổ thờ Mẫu Thượng Ngàn, vị thánh cai quản miền rừng núi trong hệ thống Tứ phủ của tín ngưỡng thờ Mẫu. Hằng năm, vào tháng Giêng, lễ hội đền Mẫu Đông Cuông được tổ chức — lễ hội đầu xuân quan trọng của vùng đất này, thu hút đông đảo tín đồ và du khách về hành hương, cầu bình an, may mắn cho năm mới.
Mẫu Thượng Ngàn
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ, Mẫu Thượng Ngàn (còn gọi là Mẫu Đệ Nhị) là vị thánh cai quản miền rừng núi, được tôn thờ rộng rãi ở các vùng trung du, miền núi phía Bắc. Tương truyền, đền Đông Cuông được xây dựng từ lâu đời tại nơi Mẫu hiển thánh, với vị trí đắc địa bên dòng sông Hồng, giữa núi rừng hùng vĩ. Ngôi đền với kiến trúc cổ kính, không gian linh thiêng là điểm đến tâm linh đặc biệt, nơi người dân đến cầu mong được Mẫu phù hộ cho sức khỏe, bình an, làm ăn phát đạt.
Lễ hội đầu xuân
Lễ hội đền Mẫu Đông Cuông diễn ra với các nghi thức dâng hương, tế Mẫu trang trọng. Các thanh đồng thực hành nghi lễ hầu đồng với những giá hầu Mẫu Thượng Ngàn uy nghi, trong tiếng hát văn du dương. Đoàn rước kiệu Mẫu đi quanh khu đền trong không khí linh thiêng. Người dân và du khách thành kính dâng lễ vật, cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng. Đặc biệt, nhiều người đến đền để xin lộc đầu xuân — những cành lộc mang về nhà với niềm tin sẽ mang lại may mắn cho cả năm.
Bản sắc văn hóa vùng cao
Lễ hội đền Mẫu Đông Cuông mang đậm bản sắc văn hóa của vùng đất Yên Bái với sự tham gia của đồng bào các dân tộc: Kinh, Tày, Dao trong trang phục truyền thống. Phần hội với các tiết mục văn nghệ dân gian, các trò chơi truyền thống tạo nên không khí vui tươi, đầm ấm. Du khách về dự hội còn được khám phá vùng đất Văn Yên với những đồi chè xanh mướt, những bản làng yên bình. Lễ hội góp phần bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu — di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh của tỉnh Lào Cai.