Đền Nguyễn Công Trứ ở Kim Sơn (Ninh Bình) là nơi thờ danh nhân Nguyễn Công Trứ — nhà chính trị, nhà thơ, nhà quân sự tài ba thời Nguyễn, người có công lớn trong việc khai hoang lấn biển lập nên huyện Kim Sơn và Tiền Hải. Hằng năm, vào ngày 13 tháng 11 âm lịch, lễ hội đền Nguyễn Công Trứ được tổ chức để tưởng nhớ ông, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự lễ tại vùng đất mà ông đã có công khai phá.
Người khai hoang lấn biển
Nguyễn Công Trứ (1778–1858) là vị quan tài năng, liêm chính thời Nguyễn. Năm 1828, ông được giao trọng trách tổ chức khai hoang vùng đất bãi bồi ven biển, lập nên huyện Kim Sơn (Ninh Bình) và sau đó là huyện Tiền Hải (Thái Bình cũ). Công cuộc khai hoang đầy gian khó đã biến vùng đất hoang vu thành những cánh đồng trù phú, làng mạc đông đúc. Ông còn là nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ thể hiện chí khí, tài năng và tâm hồn phóng khoáng. Đền thờ ông tại Kim Sơn là nơi nhân dân tưởng nhớ công lao của người đã mang lại cuộc sống ấm no cho vùng đất này.
Lễ hội tưởng nhớ danh nhân
Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ diễn ra với các nghi thức dâng hương, tưởng niệm trang trọng. Lễ rước kiệu đi quanh vùng đất mà ông đã có công khai phá, với sự tham gia của đông đảo nhân dân. Đặc biệt, lễ hội có các hoạt động văn hóa như thi thơ, bình thơ, biểu diễn văn nghệ — những sinh hoạt tao nhã thể hiện truyền thống văn hiến của quê hương. Người dân thành kính tưởng nhớ công lao của Nguyễn Công Trứ, cầu mong quê hương ngày càng phát triển, con cháu noi gương sáng của ông về tinh thần dám nghĩ, dám làm vì dân, vì nước.
Vùng đất của những người开拓
Kim Sơn ngày nay là vùng đất trù phú với những cánh đồng lúa, những làng nghề truyền thống, là minh chứng cho công lao khai hoang của Nguyễn Công Trứ và các thế hệ người dân. Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ không chỉ là dịp tưởng nhớ quá khứ mà còn là nơi giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, về ý chí chinh phục thiên nhiên của cha ông. Du khách về dự hội còn được thăm nhà thờ đá Phát Diệm nổi tiếng gần đó, tạo thành hành trình khám phá văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất Kim Sơn.