Đền Suối Mỡ ở Nghĩa Phương (Lục Nam, Bắc Ninh) — vùng đất Bắc Giang cũ — là ngôi đền cổ thờ công chúa Quế Hoa, nằm bên dòng suối Mỡ thơ mộng với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp. Hằng năm, từ ngày 30 tháng 3 đến mùng 2 tháng 4 âm lịch, lễ hội đền Suối Mỡ được tổ chức, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự lễ, vãn cảnh suối Mỡ — một trong những danh thắng đẹp nhất của Bắc Ninh.
Công chúa Quế Hoa và suối Mỡ
Tương truyền, công chúa Quế Hoa là người con gái tài sắc, có công giúp dân trong vùng, được nhân dân tôn thờ sau khi qua đời. Đền thờ bà được xây dựng bên dòng suối Mỡ — con suối với nước trong vắt chảy qua những ghềnh đá, tạo nên cảnh quan thơ mộng như tranh vẽ. Khu di tích Suối Mỡ gồm đền Thượng, đền Trung, đền Hạ nằm dọc theo dòng suối, hài hòa với thiên nhiên. Vào mùa lễ hội, hoa rừng nở rộ hai bên suối, tạo nên khung cảnh đẹp say đắm lòng người.
Lễ hội bên dòng suối
Lễ hội đền Suối Mỡ diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu công chúa đi dọc theo dòng suối trong tiếng trống chiêng, cờ lọng rực rỡ. Người dân thành kính dâng hương tưởng nhớ công đức của công chúa Quế Hoa, cầu mong bà phù hộ cho quê hương bình yên, mưa thuận gió hòa. Đặc biệt, du khách được đi thuyền trên suối Mỡ, ngắm cảnh non nước hữu tình, ghé thăm các ngôi đền dọc suối — hành trình vừa tâm linh vừa thưởng ngoạn.
Danh thắng của Bắc Ninh
Suối Mỡ được ví như “Đà Lạt của Bắc Ninh” với khí hậu mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Lễ hội đền Suối Mỡ cùng với vẻ đẹp của danh thắng đã thu hút ngày càng đông du khách, đặc biệt là giới trẻ yêu thích khám phá, chụp ảnh. Du khách về dự hội còn được thưởng thức đặc sản Lục Nam như vải thiều, mật ong rừng và tìm hiểu văn hóa của đồng bào các dân tộc trong vùng. Lễ hội góp phần quảng bá du lịch Bắc Ninh, bảo tồn những giá trị văn hóa, tâm linh tốt đẹp của quê hương.