Đền Thái Vi nằm ở xã Ninh Hải (Hoa Lư, Ninh Bình), giữa khung cảnh non nước hữu tình của khu du lịch Tam Cốc – Bích Động. Ngôi đền thờ các vị vua đầu triều Trần: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Trần Anh Tông cùng Hiển Từ Hoàng Thái Hậu. Hằng năm, từ ngày 14 đến 16 tháng 3 âm lịch, lễ hội đền Thái Vi được tổ chức để tưởng nhớ các bậc tiên đế, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự lễ.
Ngôi đền thờ các vua Trần
Đền Thái Vi được xây dựng từ thời Trần, là nơi thờ các vị vua đã có công lớn trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước Đại Việt thế kỷ 13. Đặc biệt, Trần Nhân Tông — vị vua anh minh sau nhường ngôi đi tu, sáng lập thiền phái Trúc Lâm — được nhân dân tôn kính đặc biệt. Ngôi đền với kiến trúc cổ kính, chạm khắc tinh xảo, nằm giữa thung lũng với núi đá vôi bao quanh, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa thơ mộng. Đền Thái Vi là một trong những ngôi đền cổ đẹp nhất của Ninh Bình, gắn liền với lịch sử hào hùng của triều Trần.
Lễ hội tưởng nhớ tiên đế
Lễ hội đền Thái Vi diễn ra với các nghi thức rước kiệu, tế lễ trang trọng. Đoàn rước kiệu các vua Trần đi quanh khu đền trong tiếng trống chiêng, cờ lọng rực rỡ. Người dân thành kính dâng hương tưởng nhớ công đức của các bậc tiên đế — những người đã ba lần lãnh đạo quân dân đánh thắng giặc Nguyên – Mông, giữ vững nền độc lập dân tộc. Lễ hội cũng là dịp để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam.
Non nước Tam Cốc
Đền Thái Vi nằm trong quần thể danh thắng Tam Cốc – Bích Động, nơi du khách đi thuyền trên dòng sông Ngô Đồng uốn lượn qua những hang động, ngắm nhìn những dãy núi đá vôi hùng vĩ và cánh đồng lúa xanh mướt. Lễ hội đền Thái Vi cùng với lễ hội Cố đô Hoa Lư, lễ hội chùa Bái Đính tạo thành chuỗi lễ hội xuân đặc sắc của Ninh Bình. Về dự hội, du khách vừa được tham dự các nghi lễ tâm linh, vừa được thưởng ngoạn cảnh đẹp thiên nhiên — sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa và du lịch sinh thái.