Miếu Hai Thôn ở Xuân Hòa (Vũ Thư, Hưng Yên) — vùng đất Thái Bình cũ — là nơi thờ thành hoàng của làng Vạn Xuân, ngôi làng cổ có bề dày lịch sử, văn hóa. Hằng năm, vào ngày 10 tháng 2 âm lịch, lễ hội Miếu Hai Thôn (lễ hội Vạn Xuân) được tổ chức — ngày hội truyền thống của làng, tưởng nhớ các bậc tiền nhân và cầu cho làng xóm bình yên, đoàn kết.
Làng Vạn Xuân và miếu Hai Thôn
Làng Vạn Xuân là ngôi làng cổ với nhiều di tích lịch sử, văn hóa, nơi sinh sống của nhiều thế hệ người dân cần cù, hiếu học. Miếu Hai Thôn thờ thành hoàng làng — vị thần bảo hộ cho làng xóm, được nhân dân tôn kính qua nhiều thế hệ. Ngôi miếu với kiến trúc cổ kính, không gian trang nghiêm là trung tâm sinh hoạt tâm linh, văn hóa của cộng đồng làng, nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng trong năm và là điểm tựa tinh thần của người dân quê hương.
Lễ hội của cộng đồng làng
Lễ hội Miếu Hai Thôn là ngày hội lớn nhất trong năm của làng Vạn Xuân. Các nghi thức rước kiệu, tế lễ được cử hành trang trọng với sự tham gia của các cụ cao niên và toàn thể nhân dân trong làng. Người dân, dù đi làm ăn xa, cũng cố gắng về dự hội làng — đó là dịp để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, gặp gỡ họ hàng, thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Mâm cỗ cúng thành hoàng với những sản vật quê hương thể hiện lòng thành kính và niềm tự hào của người dân về quê hương mình.
Giữ gìn truyền thống quê hương
Phần hội với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi, đầm ấm. Các làn điệu hát văn, hát chèo vang lên trong sân miếu, các cụ cao niên kể cho con cháu nghe những câu chuyện về lịch sử làng. Lễ hội Miếu Hai Thôn là hình ảnh đẹp của lễ hội làng quê Bắc Bộ: trang trọng trong phần lễ, tưng bừng trong phần hội, đậm đà tình người. Trong bối cảnh hiện đại hóa, những lễ hội như thế này đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa, củng cố tình đoàn kết cộng đồng làng quê Việt Nam.