Núi Yên Tử (Uông Bí, Quảng Ninh) được coi là đất tổ của Phật giáo Việt Nam — nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành, sáng lập thiền phái Trúc Lâm vào thế kỷ 13. Hằng năm, hội xuân Yên Tử khai mạc vào ngày 10 tháng Giêng và kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch, là một trong những lễ hội hành hương lớn nhất cả nước, đón hàng triệu lượt phật tử và du khách về với cội nguồn tâm linh dân tộc.
Phật hoàng Trần Nhân Tông và thiền phái Trúc Lâm
Trần Nhân Tông (1258–1308), vị vua anh minh hai lần lãnh đạo quân dân đánh thắng giặc Nguyên – Mông, sau khi nhường ngôi đã lên núi Yên Tử tu hành, sáng lập thiền phái Trúc Lâm — dòng thiền mang đậm bản sắc Việt Nam với tinh thần “cư trần lạc đạo”, nhập thế hành đạo. Quần thể di tích Yên Tử gồm hàng chục ngôi chùa, am, tháp trải dài từ chân núi lên đến đỉnh cao 1.068 mét, trong đó nổi tiếng nhất là chùa Đồng với ngôi chùa hoàn toàn bằng đồng trên đỉnh núi — điểm đến cuối cùng và linh thiêng nhất của hành trình hành hương.
Hành trình về cõi Phật
Hành hương Yên Tử là hành trình đầy thử thách và ý nghĩa: du khách leo bộ qua hàng nghìn bậc đá, qua suối Giải Oan, chùa Hoa Yên, tháp Tổ, lên đến chùa Đồng trên đỉnh núi trong mây. Mỗi bước chân là một lần gột rửa tâm hồn, mỗi ngôi chùa ghé qua là một lần lắng đọng. Ngày nay, hệ thống cáp treo hiện đại giúp hành trình thuận tiện hơn, nhưng nhiều phật tử vẫn chọn leo bộ để thể hiện lòng thành kính. Đứng trên đỉnh Yên Tử giữa biển mây, ngắm nhìn non sông gấm vóc, mỗi người đều cảm nhận được sự nhỏ bé của mình và sự vĩ đại của thiên nhiên, của lịch sử.
Lễ hội của cội nguồn tâm linh
Lễ khai hội Yên Tử diễn ra long trọng với các nghi thức dâng hương tưởng niệm Phật hoàng, cầu quốc thái dân an. Trong suốt mùa lễ hội, các hoạt động văn hóa tâm linh như thuyết pháp, thiền hành, triển lãm về Phật giáo Trúc Lâm được tổ chức. Yên Tử không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là “trường học” về lịch sử, văn hóa, triết lý sống của dân tộc. Hành hương Yên Tử đầu xuân đã trở thành nét đẹp văn hóa của người Việt — về với cội nguồn để tìm sự bình an, để nhắc nhở mình về đạo lý uống nước nhớ nguồn và tinh thần yêu nước, thương dân của các bậc tiền nhân.