Tết Nguyên Tiêu, còn gọi là rằm tháng Giêng (15/1 âm lịch), là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt với quan niệm “cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng”. Đây là dịp để các gia đình sum họp, đi lễ chùa cầu bình an cho năm mới, đồng thời là ngày hội với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc trên khắp cả nước.
Nguồn gốc ngày rằm tháng Giêng
Tết Nguyên Tiêu có nguồn gốc từ Trung Quốc, du nhập vào Việt Nam từ lâu đời và được Việt hóa với những nét đẹp riêng. “Nguyên” có nghĩa là đầu tiên, “Tiêu” có nghĩa là đêm — Nguyên Tiêu là đêm rằm đầu tiên của năm mới. Trong Phật giáo, rằm tháng Giêng là ngày lễ quan trọng với nghi thức cầu an, phóng sinh. Trong tín ngưỡng dân gian, đây là ngày để tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng.
Đi lễ chùa đầu năm
Vào ngày rằm tháng Giêng, các chùa, đền trên khắp cả nước đông nghẹt người đến lễ bái. Mỗi người mang theo lễ vật, lòng thành kính cầu mong cho gia đình bình an, sức khỏe, làm ăn phát đạt. Khói hương nghi ngút, tiếng chuông chùa ngân vang tạo nên không gian tâm linh thanh tịnh. Nhiều gia đình còn làm mâm cỗ cúng tổ tiên tại nhà với đầy đủ lễ vật, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Ngày hội văn hóa
Tết Nguyên Tiêu cũng là ngày hội với nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc: tại Hội An có lễ hội đèn lồng rực rỡ, tại Chợ Lớn (TP.HCM) có lễ hội Nguyên Tiêu của người Hoa với diễu hành, múa lân hoành tráng, tại các chùa có lễ thả đèn hoa đăng lung linh trên sông. Món bánh trôi với nhân đường ngọt ngào là món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày này, tượng trưng cho sự đoàn viên, sum họp. Tết Nguyên Tiêu khép lại những ngày Tết, mở ra một năm mới với nhiều hy vọng, ước mong tốt đẹp.