Năm Châu là một trong những bậc thầy của sân khấu cải lương Việt Nam, vừa là diễn viên vừa là soạn giả hàng đầu của thời mình. Tên thật Nguyễn Thành Châu, sinh ngày 14 tháng 6 năm 1906 tại Điều Hòa, Mỹ Tho (một nguồn ghi 9 tháng 1 năm 1906), trong một gia đình trí thức, ông từng học Trường Trung học La San Taberd. Năm 1922, ông bước vào nghề hát và nhanh chóng khẳng định tài năng ở cả hai vai trò: người trình diễn trên sân khấu và người cầm bút sáng tác.
Soạn giả của 50 vở cải lương
Với tư cách soạn giả, Năm Châu đã sáng tác khoảng 50 vở cải lương dài và nhiều vở ngắn, trong đó rất nhiều vở có giá trị nghệ thuật cao, góp phần định hình diện mạo cải lương Nam Bộ những thập niên đầu. Năm 1948, ông cùng Trần Hữu Trang, người anh em bạn dì, lập Ban Việt kịch Năm Châu, một trong những ban kịch nói – cải lương có ảnh hưởng lớn. Ông còn tham gia điện ảnh với phim Người đẹp Bình Dương. Sách Con Nước Vọng Cổ ghi nhận vai trò của ông trong việc đưa Trần Hữu Trang vào gánh Trần Đắc, mở đầu cho sự nghiệp của người soạn giả tài danh sau này.
Bậc thầy và Kỳ nhân sông Tiền
Giới trong nghề gọi Năm Châu là Bậc thầy cải lương và Kỳ nhân sông Tiền, ghi nhận công lao của ông trong việc nâng tầm nghệ thuật biểu diễn và sáng tác. Con gái ông, nghệ sĩ Thanh Hương, là đệ nhất đào thương một thời và là vợ đầu của danh hài Văn Chung. Gia đình ông là một gia tộc nghệ thuật với 11 người con, nhiều người theo nghiệp sân khấu.
Cuối đời và vinh danh
Năm Châu từ trần năm 1977 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 71 tuổi. Năm 1988, ông được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là cầu nối giữa thế hệ khai sáng cải lương và các thế hệ tiếp theo, để lại di sản đồ sộ cả về tác phẩm lẫn tư tưởng nghệ thuật cho sân khấu Việt Nam.