Ngọc Huyền là một trong những đào chánh nổi bật nhất của cải lương thập niên 1990, được khán giả ái mộ gọi là Nữ hoàng chi bảo video và được đánh giá là người đã đưa cải lương bứt phá khỏi các khuôn mẫu cũ để tiếp cận nhịp sống của thời đại. Tên đầy đủ Vũ Hà Ngọc Huyền, sinh năm 1970 tại Sài Gòn trong một gia đình di cư vào Nam năm 1954 — cha là kiến trúc sư gốc Hà Nội, mẹ nguyên quán Sơn Tây. Gia đình không ai theo nghề nghệ thuật, nhưng Ngọc Huyền lại đam mê sân khấu từ nhỏ; được mẹ ủng hộ và truyền cảm hứng, cô bước vào nghề ca hát cải lương từ năm 14 tuổi.
Từ sân khấu Thanh Nga đến Huỳnh Long
Năm 1985, Ngọc Huyền hát vở tuồng đầu tiên Những đêm trăn trở trên sân khấu Thanh Nga. Từ năm 1985 đến 1989, cô được học cách hát tuồng Tàu qua các vở tuồng kinh điển. Sau khi gia nhập đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long, cô được các nghệ sĩ đào tạo hát Hồ Quảng, rồi tiếp tục được nhiều nghệ sĩ có tiếng khác dìu dắt. Cô diễn thành công nhiều loại tuồng, từ tuồng cổ, Hồ Quảng đến các vở ca kịch xã hội hiện đại — một sự đa năng hiếm có ở lứa đào chánh cùng thời.
Nữ hoàng chi bảo video
Ngọc Huyền từng là diễn viên xuất hiện nhiều nhất trong các chương trình băng đĩa trong nước, và vai Tây Thi trong vở Giang Sơn Mỹ Nhân của tác giả Bạch Mai trở thành vai diễn gắn liền với tên tuổi cô. Năm 1992, từ cải lương, cô lấn sân sang ca nhạc và điện ảnh, mở rộng tầm ảnh hưởng. Tháng 12 năm 2002, cô tổ chức liveshow Mãi mãi ước mơ tại Nhà hát Hòa Bình trong ba đêm liền, thu hút hơn 5.000 khán giả — một con số ấn tượng cho thấy sức hút của cô thời đỉnh cao.
Vinh danh và cuộc sống
Năm 2001, Ngọc Huyền được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú — nghệ sĩ trẻ nhất miền Nam trong lĩnh vực cải lương nhận danh hiệu này thời điểm đó. Năm 2002, cô kết hôn và sang Mỹ định cư, có hai người con. Dù sống xa quê hương, cô vẫn thỉnh thoảng trở về biểu diễn, như lần tái diễn vai Tây Thi trong Giang Sơn Mỹ Nhân tại Nhà hát Bến Thành sau 30 năm, ôn lại kỷ niệm với người bạn diễn năm xưa Vũ Linh.