Quế Trân là một trong những nghệ sĩ trẻ nhất TP.HCM được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, và cũng là đại diện tiêu biểu của thế hệ thứ năm gia tộc cải lương tuồng cổ Bầu Thắng – Minh Tơ. Tên thật Nguyễn Ngọc Quế Trân, sinh ngày 19 tháng 2 năm 1981 tại TP.HCM, cô là con gái thứ hai của NSND Thanh Tòng — người có công chuyển cải lương hồ quảng sang dòng cải lương tuồng cổ chuyên về các vở lịch sử Việt Nam. Từ nhỏ, cô đã được cha truyền cho tình yêu sân khấu, theo nghiệp từ năm 8 tuổi ở đoàn Đồng ấu Bạch Long.
Rèn nghề qua nhiều sân khấu
Dưới sự dìu dắt nghiêm khắc của cha, Quế Trân trưởng thành nhanh chóng. Cô lần lượt được trui rèn tay nghề trên các sân khấu Sông Bé 2, Sài Gòn 1, Minh Tơ, Dạ Lý Hương Tuổi Trẻ, Kim Hương Trần Hữu Trang, Câu lạc bộ Cải lương Hội Sân khấu TP.HCM và Thế giới Trẻ. Năm 18 tuổi, cô đoạt Huy chương vàng giải Trần Hữu Trang — một khởi đầu rực rỡ cho sự nghiệp. Cô còn tích cực tham gia hoạt động xã hội, từng là đại biểu Hội đồng nhân dân TP.HCM khóa 8 và khóa 9 (2011–2021), khu vực bầu cử huyện Bình Chánh.
Những vai diễn dấu ấn
Quế Trân có nhiều vai diễn thành công với nhiều dạng nhân vật khác nhau: Phương Thảo trong Nhảy múa với quỷ dữ, Nga trong Khúc ly hương, Phượng trong Con mắt thời gian, công chúa Thiên Kiều trong Trắng hoa mai, công chúa Phi Long trong Xử án Bàng Quý Phi, công chúa Bích Vân trong Bên cầu dệt lụa, công chúa An Tư trong Kình ngư và bông lau đá, công chúa Ngọc Hân trong Trời Nam. Mỗi vai diễn đều để lại dấu ấn riêng trong lòng khán giả nhờ giọng ca ngọt ngào và lối diễn xuất tinh tế, vừa giữ được hồn tuồng cổ vừa gần gũi với khán giả hiện đại.
Nỗi mất mát và khát vọng giữ nghề
Sự ra đi đột ngột của NSND Thanh Tòng năm 2016 từng khiến Quế Trân suy sụp, có lúc muốn rời bỏ sân khấu vì mất đi điểm tựa tinh thần lớn nhất. Điều giúp cô vượt qua chính là lời dặn của cha lúc sinh thời: phải luôn yêu nghề, trọng nghề và không được bỏ cuộc. Năm 2023, cô được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Với dự án Nghệ thuật và Chạm kết hợp cải lương cùng nhạc trẻ, Quế Trân đang nỗ lực đưa vọng cổ đến gần khán giả trẻ — tiếp nối di sản của cha và của cả một gia tộc trăm năm gắn bó với sân khấu.