Thành Được

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhThành Được
Tên thậtChâu Văn Được
Năm sinh1934 (8/8/1934 – 16/11/2023; một số nguồn ghi 1938)
Quê quánAn Mỹ, Kế Sách, Sóc Trăng
Đoàn hát gắn bóGánh Thanh Cần, đoàn Thúy Nga – Phước Trọng, Kim Chưởng, Thanh Minh – Thanh Nga
Vai diễn tiêu biểuTùng (Nửa đời hương phấn), Tô Điền Sơn (Khi hoa anh đào nở), Thi Đằng (Tiếng hạc trong trăng); cặp diễn cùng Út Bạch Lan
Danh hiệuGiải Thanh Tâm 1966; được mệnh danh là Ông vua không ngai (không được phong NSƯT/NSND)

Thành Được là một trong những kép chánh lừng lẫy nhất của cải lương miền Nam, được khán giả ưu ái gọi là Ông vua không ngai. Tên thật Châu Văn Được, sinh ngày 8 tháng 8 năm 1934 tại An Mỹ, Kế Sách, Sóc Trăng (một số nguồn ghi 1938), trong một gia đình phú nông. Học xong tiểu học, ông theo cậu ruột là bầu gánh hát cải lương Thanh Cần để học hát, lên sân khấu diễn lần đầu năm 1954 trong gánh của cậu. Hai năm sau, ông nổi bật với vai Tô Điền Sơn trong tuồng Khi hoa anh đào nở. Nghệ danh Thành Được do ông ghép chữ Thành từ sự kính nể giọng ca của đàn anh Thành Công với chữ Được là tên cúng cơm.

Kép hát thượng thặng

Năm 1958, Thành Được về đoàn Kim Chưởng, sau đến đoàn Thanh Minh – Thanh Nga rồi trở lại Kim Chưởng. Theo cố soạn giả Viễn Châu, trong ba nam nghệ sĩ ăn khách nhất thập niên 1960 là Hữu Phước, Thành Được và Hùng Cường, Thành Được có giọng ca truyền cảm và sắc vóc đẹp trai, khôi ngô. Ký giả Nguyễn Ang Ca tặng ông biệt danh kép hát thượng thặng. Năm 1966, ông đoạt giải Thanh Tâm với vai tướng cướp Thi Đằng trong vở Tiếng hạc trong trăng. Ông là nghệ sĩ cải lương đầu tiên dám tậu xe hơi đời mới, từng thuê hẳn máy bay từ Sài Gòn lên Buôn Ma Thuột cho kịp giờ hát vì mải xem đá bóng.

Cặp diễn vàng cùng Út Bạch Lan

Năm 1961, Thành Được kết hôn với nghệ sĩ Út Bạch Lan tại đoàn Kim Chưởng. Hai người trở thành đôi giọng ca vàng qua các vở Con gái chị Hằng, Tấm lòng của biển, Bọt biển, Chuyện tình 17, Rồi 30 năm sau, đặc biệt là Nửa đời hương phấn với vai Tùng của ông và vai Hương của bà. Đến năm 1964, hôn nhân của họ tan vỡ, nhưng những vai diễn chung vẫn mãi là ký ức đẹp của khán giả mộ điệu.

Cuối đời và sự thật về danh hiệu

Cần nói rõ: dù được mệnh danh Ông vua không ngai, Ông hoàng sân khấu, Thành Được không được phong NSƯT hay NSND, một điều khiến nhiều khán giả tiếc nuối. Ông định cư tại Mỹ những năm cuối đời và từ trần ngày 16 tháng 11 năm 2023 tại San Jose, California, hưởng thọ 89 tuổi. Cuộc đời ông là huyền thoại về một ngôi sao sân khấu đúng nghĩa: tài năng, hào hoa và đầy cá tính.