Thanh Việt

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhThanh Việt
Tên thật—
Năm sinh1939
Quê quánHóc Môn, Gia Định (nay thuộc TP.HCM)
Đoàn hát gắn bóKim Thoa, Dạ Lý Hương, Thanh Minh – Thanh Nga, Kim Cương; sau 1975: Sài Gòn 3, Cầu Ngang, Sông Hậu 1
Vai diễn tiêu biểuVai chính phim Triệu phú bất đắc dĩ; tấu hài các đại nhạc hội Sài Gòn
Danh hiệuHề Râu; một trong Thất hài đế

Thanh Việt, sinh năm 1939 tại Hóc Môn, tỉnh Gia Định, là một trong những danh hài được yêu mến nhất của sân khấu và màn ảnh Sài Gòn những năm 1960–1970. Với bộ râu đặc trưng không bao giờ cạo, ông được khán giả đặt cho biệt danh thân thương "Hề Râu", và được xếp vào hàng "Thất hài đế" — bảy ông vua cười của làng hề miền Nam.

Thanh Việt sinh trưởng trong gia đình có chín anh chị em, được người cha kế là nghệ sĩ Tám Huê đào luyện trong môi trường biểu diễn từ tấm bé. Khởi đầu, ông theo cha đi hát cho các đoàn nhỏ ở tỉnh. Thập niên 1950, ông lần lượt dự phần ở những đoàn lớn nhất Sài Gòn — Kim Thoa, Dạ Lý Hương, Thanh Minh Thanh Nga, Kim Cương — nhưng chỉ là tài tử phụ trợ, xuất hiện chốc lát trong những vai không thoại, trong khi anh chị em trong nhà đều đã thành danh.

Bước ngoặt đến vào đầu thập niên 1960, khi Hề Lùn Tùng Lâm mướn rạp Quốc Thanh mở đại nhạc hội Cù Lét và mời Thanh Việt sắm một số vai nhỏ. Từ đây, "Hề Râu" Thanh Việt với lối diễn mộc mạc, chỉ qua điệu bộ đã gây cười, bắt đầu được khán giả và báo giới nhắc đến. Ông từng nói vui rằng không có cực hình nào ông sợ bằng bị cạo mất bộ râu.

Thập niên 1970 là thời kỳ đỉnh thịnh của Thanh Việt: hình ảnh ông tràn ngập sân khấu lẫn màn ảnh, là gương mặt không thể thiếu trong mọi đại nhạc hội ở Sài Gòn và là một trong những danh hài có thu nhập cao nhất miền Nam. Ông còn lấn sân điện ảnh, nổi tiếng nhất với vai chính trong phim Triệu phú bất đắc dĩ của hãng Mỹ Vân, đóng chung với Thanh Nga và nhiều danh hài khác. Về quan niệm nghề, ông cho rằng diễn hài không phải trò đùa, phải nghiên cứu tính cách nhân vật để tìm cách diễn hay nhất; sáng tạo, ngẫu hứng không có nghĩa là cẩu thả.

Sau năm 1975, Thanh Việt vào biên chế các đoàn cải lương Sài Gòn 3, Cầu Ngang, Sông Hậu 1. Tiếc rằng chứng nghiện rượu kèm bệnh xơ gan khiến ông chỉ kịp tham gia thêm vài băng video tấu hài rồi qua đời, để lại niềm tiếc thương cho nhiều thế hệ khán giả. Đến nay, ông vẫn là thần tượng của nhiều danh hài nổi tiếng sau này, những người coi "Hề Râu" là tấm gương về cái duyên gây cười chân chất, mộc mạc.