Thoại Miêu là một trong những đào chánh xuất sắc của sân khấu cải lương sau năm 1975, được mệnh danh là Đệ nhất Đào nhì. Tên thật Nguyễn Thị Ngọc Hoa, sinh ngày 13 tháng 8 năm 1953 tại Sài Gòn, trong gia đình đông con có 12 anh chị em, bà là con thứ năm. Dù gia đình không có điều kiện, bà rất mê cải lương từ nhỏ; thấy bà có năng khiếu, bà nội nuôi đưa bà đi học ca tài tử, cải lương tại thầy đờn Mười Phú. Từ đó bà theo thầy đi hát ở các quán và các cuộc chơi đờn ca tài tử, rồi chọn con đường ca hát làm sự nghiệp.
Đào chánh của Nhà hát
Thoại Miêu từng theo học Trường Quốc gia Âm nhạc Sài Gòn năm 1969, được đào tạo bài bản về thanh nhạc. Sau năm 1975, bà trở thành đào chánh của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, gắn bó với nhiều vở diễn kinh điển của nhà hát. Sách Con Nước Vọng Cổ ghi nhận bà là vợ của cố Giám đốc Nhà hát Phan Quốc Hùng, người được giới trong nghề gọi là người anh tinh thần của cải lương phía Nam, và là người kể chuyện hai chữ làm liều đầy cảm hứng.
Người chị dìu dắt em gái
Thoại Miêu là chị gái của NSƯT Thoại Mỹ và là người trực tiếp dìu dắt em vào nghề từ năm em 11 tuổi. Hai chị em trở thành cặp đào nổi tiếng của sân khấu, mỗi người một phong cách: chị đằm thắm, sâu lắng; em ngọt ngào, đa dạng. Tình chị em gắn bó trong nghề lẫn ngoài đời là hình ảnh đẹp của làng cải lương.
Danh hiệu cao quý
Năm 1993, Thoại Miêu được phong Nghệ sĩ Ưu tú; ngày 29 tháng 8 năm 2019, bà được phong Nghệ sĩ Nhân dân cùng đợt với Thanh Tuấn, Minh Vương, Thanh Ngân, Giang Châu, Thanh Nam. Danh hiệu Đệ nhất Đào nhì cùng hai danh hiệu nhà nước là sự ghi nhận xứng đáng cho một đời cống hiến của bà cho sân khấu cải lương.