Trọng Hữu

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhTrọng Hữu
Tên thậtĐặng Trọng Hữu
Năm sinh1952 (30/6/1952)
Quê quánPhụng Hiệp, Cần Thơ (nay thuộc Hậu Giang)
Đoàn hát gắn bóĐoàn Văn công Cần Thơ, Đoàn Cải lương Tây Nam Bộ, Đoàn Nhân dân Kiên Giang, Đoàn Sân khấu mới Kiên Giang, Đoàn Văn công TP.HCM, Đoàn cải lương Tây Đô
Vai diễn tiêu biểuCác bản vọng cổ, tân cổ giao duyên: Lan và Điệp, Chợ Mới, Chiều nước lũ, Dáng đứng Bến Tre, Thương về quê mẹ, Còn thương rau đắng mọc sau hè
Danh hiệuNSƯT (1997), NSND (2015); được gọi là Người nông dân hát cải lương

Trong làng cải lương Nam Bộ, ít nghệ sĩ nào có biệt danh gợi hình gợi cảm như Trọng Hữu: Người nông dân hát cải lương. Tên thật Đặng Trọng Hữu, sinh ngày 30 tháng 6 năm 1952 tại Phụng Hiệp, Cần Thơ, ông lớn lên giữa những buổi đờn ca ở đám cưới, hội đình, liên hoan sau mùa gặt. Năm lên 10 tuổi, ông đã theo ông nội ngồi ca, rồi học đàn; từ đó cuộc đời ông gắn chặt với sân khấu như một định mệnh khó rời.

Từ Đoàn Văn công Cần Thơ đến làn sóng phát thanh

Năm 1966, Trọng Hữu bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp tại Đoàn Văn công Cần Thơ, rồi về Đoàn Cải lương Tây Nam Bộ năm 1974. Sau năm 1975, ông lần lượt công tác tại Đoàn Cải lương Nhân dân Kiên Giang, Đoàn Sân khấu mới Kiên Giang, Đoàn Văn công Thành phố Hồ Chí Minh và Đoàn cải lương Tây Đô. Năm 1976, ông trở thành giọng ca được yêu mến trên Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khi ca chung các bài vọng cổ với những tên tuổi lớn như Lệ Thủy, Mỹ Châu, Thanh Kim Huệ, Minh Vương, Thanh Tuấn. Giọng ca của ông có chất riêng: mộc mạc, chân chất, đậm hơi thở đồng quê miền Tây, khiến khán giả cảm thấy như đang nghe người thân trong nhà cất tiếng ca.

Người nông dân hát cải lương

Biệt danh Người nông dân hát cải lương đến với ông một cách tự nhiên: những vai diễn của ông đa số xuất thân từ vùng sông nước Nam Bộ, chân chất, hiền lành, thường đi chân trần trên sân khấu. Ông không đóng khung trong hình tượng hào hoa, mà chinh phục khán giả bằng sự thật thà trong từng câu ca. Những bản tân cổ giao duyên như Chợ Mới, Dáng đứng Bến Tre, Thương về quê mẹ, Còn thương rau đắng mọc sau hè, Chiều nước lũ, Quán nửa khuya, Lan và Điệp qua giọng ca Trọng Hữu trở thành những bài hát được giới mộ điệu thuộc lòng, vang lên trong các buổi đờn ca tài tử khắp miền Tây.

Danh hiệu và dấu ấn

Với những đóng góp bền bỉ cho nghệ thuật, Trọng Hữu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1997 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015. Ông là một trong những nghệ sĩ có thời gian hoạt động dài nhất làng cải lương, gắn bó với sân khấu từ năm 1966 đến nay. Ở tuổi ngoài bảy mươi, ông vẫn được nhắc đến như một giọng ca vọng cổ chuẩn mực của miền Tây — người nghệ sĩ đã mang hồn quê sông nước vào từng câu vọng cổ, và mang vọng cổ đi khắp mọi miền đất nước.