Tú Sương

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhTú Sương
Tên thậtLê Tú Sương
Năm sinh1977 (30/12/1977)
Quê quánTP.HCM (gốc gia tộc cải lương tuồng cổ Minh Tơ – Bầu Thắng)
Đoàn hát gắn bóNhóm Đồng ấu Bạch Long, Đoàn tuồng cổ Minh Tơ, Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, Sân khấu cải lương mới Đại Việt
Vai diễn tiêu biểuThị Hến trong suất diễn cuối cùng của rạp Hưng Đạo cũ; Thúy Kiều (Kim Vân Kiều); A Khấu (Giang Sơn Mỹ Nhân); Việt Trúc (Sấm vang dòng Như Nguyệt)
Danh hiệuNSƯT (2015); HCV Triển vọng Giải Trần Hữu Trang 1995; được gọi là Viên ngọc bích của sân khấu cải lương tuồng cổ

Tú Sương là một trong những đào chánh tiêu biểu nhất của cải lương tuồng cổ Việt Nam đương đại, được soạn giả Nguyễn Phương ưu ái đặt biệt danh Viên ngọc bích của sân khấu cải lương tuồng cổ Việt Nam. Tên thật Lê Tú Sương, sinh ngày 30 tháng 12 năm 1977, cô là con gái thứ hai của đôi nghệ sĩ tuồng cổ Trường Sơn – Thanh Loan, cháu ngoại của nghệ sĩ bậc thầy Minh Tơ – Bảy Sự, cháu cố của nghệ sĩ tài danh Bầu Thắng — hậu duệ đời thứ năm của gia tộc hát bội Vĩnh Xuân lừng lẫy. Chị cả Ngọc Nga và em gái Lê Thanh Thảo của cô cũng đều theo nghiệp hát.

Lớn lên giữa tiếng trống chầu

Sinh trưởng trong gia đình nhiều đời theo nghiệp nghệ sĩ, từ năm 4 tuổi Tú Sương đã thuộc lòng từng câu thoại của cha mẹ trong các trích đoạn cải lương, thường cùng bạn trong xóm trốn ra đình bắt chước người lớn diễn tuồng. Tài năng sớm được các nghệ sĩ trong đoàn phát hiện. Năm 1990, cô tham gia nhóm Đồng ấu Bạch Long và nhanh chóng được giao hát chính trong các vở thiếu nhi như Chú ngựa bạch, Củ cải khổng lồ, Cóc kiện trời. Năm 1992, nghệ sĩ trẻ Vũ Luân gia nhập nhóm và trở thành bạn diễn ăn ý nhất của cô cho đến tận ngày nay.

Đào chánh của tuồng cổ

Năm 1994, sau khi nhóm Đồng ấu giải thể, cô được Đoàn tuồng cổ Minh Tơ mời về hát chính khi mới 17 tuổi, diễn chung với các nghệ sĩ tiền bối như Ánh Tuyết, Hoàng Tuấn. Năm 1995, cô đoạt Huy chương vàng giải Triển vọng của Giải thưởng Trần Hữu Trang cùng đợt với Cẩm Tiên, Phượng Ngân, Trinh Trinh. Những năm sau, cô hoạt động liên tục trên sân khấu Nhà hát Trần Hữu Trang trong các vở Đêm phán xét, Ra giêng anh cưới em, đồng thời là gương mặt quen thuộc trong các vở tuồng cổ lịch sử của sân khấu Đại Việt như Câu thơ yên ngựa, Bức ngôn đồ Đại Việt, Sấm vang dòng Như Nguyệt.

Vinh danh

Với những đóng góp cho nghệ thuật tuồng cổ, Tú Sương được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2015. Cô là đại diện xuất sắc của thế hệ thứ năm gia tộc Minh Tơ, tiếp nối truyền thống cha ông bằng những vai diễn đậm chất tuồng cổ, từ Thị Hến trong đêm diễn cuối cùng của rạp Hưng Đạo cũ đến Thúy Kiều trong Kim Vân Kiều — khẳng định sức sống bền bỉ của cải lương tuồng cổ trong thời hiện đại.