Út Bạch Lan là một trong những giọng ca bi ai nhất của cải lương miền Nam, được mệnh danh là Sầu nữ. Tên thật Đặng Thị Hai, sinh ngày 6 tháng 8 năm 1935 tại ấp Lộc Hóa, xã Lộc Giang, huyện Đức Hòa, Long An, trong một gia đình nghèo khó, mồ côi cha từ nhỏ. Hai mẹ con phải đi làm thuê quanh khu vực chợ Bình Tây để mưu sinh. Tuổi thơ của bà là chuỗi ngày tha hương khắp các khu chợ Sài Gòn, nhưng cũng chính nơi đó bà gặp được người bạn đồng hành đầu đời: danh cầm guitar Văn Vĩ bị mù từ nhỏ.
Từ cô bé hát rong đến đài phát thanh
Khi Út Bạch Lan khoảng 11 tuổi, bà cùng Văn Vĩ đi hát dạo, hát đám cưới khắp Chợ Lớn Mới, Chợ Lớn cũ, Chợ Bến Thành để kiếm tiền nuôi mẹ. Giọng ca trong thanh, nỉ non, mùi mẫn của cô bé hát dạo mau chóng đến tai cô Năm Cần Thơ, người mời cả hai lên Đài phát thanh Pháp Á thu bài Trọng Thủy – Mỵ Châu rồi ký hợp đồng làm việc cho đài. Từ đó bà chính thức bước vào nghề hát. Những năm 1950, cặp Út Bạch Lan – Thành Được làm rạng rỡ sân khấu Kim Chưởng, rồi cùng nhau làm nên thương hiệu của đoàn Thanh Minh – Thanh Nga.
Sầu nữ của sân khấu
Biệt danh Sầu nữ do ký giả Trần Tấn Quốc đặt cho bà đầu thập niên 1960, vì mỗi lần bà xuất hiện là mỗi lần lấy đi nước mắt khán giả. Bà còn được gọi là Đệ nhất đào thương, Vương Nữ Sương Chiều, Nữ hoàng vọng cổ, Bức tường thành vọng cổ và là một trong Vọng cổ ngũ bá. Các vở diễn để đời gồm Nửa đời hương phấn đóng cặp cùng Thành Được, Dưới hàng phượng vĩ, Nước mắt kẻ sang Tần, Thuyền ra cửa biển, Hoa Mộc Lan. Bà kết hôn với Thành Được năm 1961 tại đoàn Kim Chưởng, sau chia tay và nuôi bốn người con của chồng.
Tấm lòng vàng và cuối đời
Út Bạch Lan không có con ruột nhưng có hơn hai mươi người xin thọ tang, trong đó có NSƯT Thoại Mỹ và NSƯT Hữu Quốc gọi bà bằng má, NSƯT Phương Hồng Thủy được bà coi như con. Những năm cuối đời, bà chọn cửa Phật, đêm gõ mõ tụng kinh, ngày lấy sân chùa làm sân khấu hát trích đoạn tuồng về Phật để lấy tiền trùng tu chùa chiền. Bà từ trần ngày 4 tháng 11 năm 2016 tại TP.HCM vì ung thư gan, hưởng thọ 81 tuổi. Gần 70 năm trọn tình yêu cải lương, bà ra đi để lại niềm tiếc thương khôn nguôi về một nhân cách vàng của sân khấu.