Vân Hà là một trong những đào chánh tiêu biểu của cải lương tuồng cổ đương đại, gắn bó mật thiết với sân khấu Chí Linh – Vân Hà cùng người chồng là NSƯT Chí Linh. Tên thật Nguyễn Thị Hà, sinh ngày 23 tháng 10 năm 1964 tại Mỏ Cày, Bến Tre, bà là con gái của soạn giả Vân An, lớn lên trong môi trường nghệ thuật cải lương từ thuở nhỏ. Sau khi theo học lớp đào tạo diễn viên của Nhà hát Trần Hữu Trang, bà bước vào con đường chuyên nghiệp với hành trang vững chắc về cả ca và diễn.
Đào chánh của tuồng cổ
Vân Hà ghi dấu với nhiều vai diễn đa dạng trên sân khấu tuồng cổ và điện ảnh. Trên sân khấu, bà được khán giả nhớ đến qua vai Di Quang trong vở hồ quảng kinh điển Giang Sơn Mỹ Nhân của tác giả Bạch Mai, vai Dương Quý Phi trong các đêm diễn đặc biệt, cùng nhiều vai diễn lịch sử, thần thoại. Trên màn ảnh, bà hóa thân thành Cám trong Tấm Cám, Phàn Phụng Cơ trong San Hậu, Võ Tắc Thiên trong Khát vọng vương quyền và Ngọc Kỳ Lân trong vở cùng tên — cho thấy khả năng biến hóa linh hoạt giữa các loại vai.
Giải thưởng và sân khấu riêng
Năm 1992, Vân Hà đoạt Huy chương vàng Giải Trần Hữu Trang, giải thưởng danh giá dành cho diễn viên cải lương triển vọng. Bà còn đoạt huy chương vàng Hội diễn toàn quốc với vở Mặt trời đêm thế kỷ và huy chương vàng của Đài truyền hình với vở Ngôi đền thần. Cùng chồng là NSƯT Chí Linh, bà xây dựng sân khấu xã hội hóa Chí Linh – Vân Hà, nơi dàn dựng nhiều vở cải lương lịch sử được đầu tư công phu như Sấm vang dòng Như Nguyệt — vừa biểu diễn vừa làm trường học truyền nghề cho các nghệ sĩ trẻ đam mê tuồng cổ.
Vinh danh
Với những đóng góp bền bỉ cho nghệ thuật, Vân Hà được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Bà là hình mẫu của người nghệ sĩ vừa giữ được hồn tuồng cổ vừa dám đổi mới, cùng chồng miệt mài dựng những vở sử Việt có chiều sâu, góp phần khẳng định sức sống của cải lương tuồng cổ trong đời sống văn hóa đương đại.