Chợ tình Khâu Vai ở Mèo Vạc (Tuyên Quang) — vùng đất Hà Giang cũ — là phiên chợ tình độc đáo, nổi tiếng cả nước. Hằng năm, vào ngày 26–27 tháng 3 âm lịch, hàng nghìn người từ khắp các bản làng vùng cao tụ họp về chợ tình để gặp gỡ người yêu cũ — những mối tình đẹp nhưng dang dở vì nhiều lý do, tạo nên nét văn hóa tình yêu độc đáo không nơi nào có được.
Truyền thuyết chợ tình
Tương truyền, chợ tình Khâu Vai gắn với câu chuyện tình yêu đẹp nhưng đầy nước mắt của chàng Ba và nàng Út — đôi trai gái yêu nhau tha thiết nhưng vì mâu thuẫn giữa hai dòng họ mà không thể nên duyên. Họ hẹn nhau mỗi năm một lần vào ngày 27/3 để gặp gỡ, tâm sự. Từ đó, phiên chợ tình ra đời, trở thành nơi hẹn hò của những đôi lứa yêu nhau nhưng không đến được với nhau. Điều đặc biệt là các cặp vợ chồng đều tôn trọng, để bạn đời đi gặp người yêu cũ — nét đẹp văn hóa thể hiện sự bao dung, nhân văn trong tình yêu.
Phiên chợ của những mối tình
Chợ tình Khâu Vai không mua bán hàng hóa như những phiên chợ thông thường mà là nơi gặp gỡ, tâm sự của những người yêu nhau. Các đôi tình nhân cũ gặp nhau, ôn lại kỷ niệm, hát cho nhau nghe những câu hát giao duyên, rồi lại chia tay trong lưu luyến để trở về với cuộc sống hiện tại. Khung cảnh chợ tình với những chàng trai, cô gái trong trang phục dân tộc rực rỡ, tiếng khèn, tiếng hát vang vọng núi rừng tạo nên bức tranh văn hóa đẹp và đầy chất thơ.
Nét đẹp văn hóa nhân văn
Chợ tình Khâu Vai là minh chứng cho nét đẹp văn hóa nhân văn của đồng bào các dân tộc vùng cao — sự thủy chung trong tình yêu, sự bao dung trong hôn nhân. Lễ hội thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tìm hiểu, trải nghiệm. Du khách còn được khám phá cao nguyên đá Đồng Văn với những cảnh quan hùng vĩ, những bản làng yên bình. Chợ tình Khâu Vai góp phần quảng bá du lịch Tuyên Quang, bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc vùng cao phía Bắc.