Lễ hội Nhảy lửa là nghi lễ độc đáo, nổi tiếng của đồng bào Pà Thẻn ở Chiêm Hóa (Tuyên Quang) — vùng đất Hà Giang cũ. Hằng năm, vào khoảng tháng 10 âm lịch sau vụ thu hoạch, đồng bào Pà Thẻn tổ chức lễ nhảy lửa để tạ ơn thần linh, với màn trình diễn nhảy chân trần vào đống lửa than hồng đầy mạo hiểm, thu hút đông đảo du khách và các nhà nghiên cứu văn hóa.
Nghi lễ huyền bí của người Pà Thẻn
Người Pà Thẻn là dân tộc ít người với những nét văn hóa độc đáo. Lễ nhảy lửa là nghi lễ quan trọng để tạ ơn thần linh đã phù hộ cho bản làng bình yên, mùa màng bội thu. Thầy cúng thực hiện các nghi thức cúng tế trang trọng với lễ vật, khấn vái thần linh. Sau đó, những chàng trai Pà Thẻn trong trạng thái “nhập đồng” lần lượt nhảy vào đống lửa than đang rực hồng, dùng chân trần dẫm lên than, thậm chí ngồi lên đống lửa mà không hề bị bỏng — hiện tượng kỳ lạ khiến nhiều người kinh ngạc.
Màn trình diễn đầy mạo hiểm
Đống lửa với than hồng rực được chuẩn bị công phu. Khi thầy cúng làm lễ xong, các chàng trai như được thần linh nhập vào, mắt long lanh, cơ thể run lên rồi lao vào đống lửa. Họ nhảy múa trên than hồng, dùng tay bới than, thậm chí cho than vào miệng mà vẫn bình an vô sự. Các nhà khoa học đã nghiên cứu hiện tượng này và cho rằng đó là sự kết hợp giữa niềm tin tâm linh mãnh liệt và kỹ thuật đặc biệt. Dù vậy, lễ nhảy lửa vẫn là một trong những nghi lễ huyền bí, hấp dẫn nhất của văn hóa Việt Nam.
Di sản văn hóa độc đáo
Lễ hội Nhảy lửa của người Pà Thẻn đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là niềm tự hào của đồng bào Pà Thẻn và của tỉnh Tuyên Quang. Lễ hội thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tìm hiểu, trải nghiệm. Du khách còn được khám phá văn hóa Pà Thẻn với những ngôi nhà sàn, trang phục thổ cẩm độc đáo và ẩm thực đặc sắc. Lễ hội góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc ít người, phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống của đồng bào vùng cao.