Thành Bản Phủ ở Điện Biên là di tích gắn với cuộc khởi nghĩa nông dân do Hoàng Công Chất lãnh đạo vào thế kỷ 18 — một trong những phong trào đấu tranh tiêu biểu của nhân dân các dân tộc Tây Bắc chống ách áp bức phong kiến. Hằng năm, vào ngày 24 tháng 2 âm lịch, lễ hội Thành Bản Phủ – đền Hoàng Công Chất được tổ chức để tưởng nhớ vị anh hùng nông dân, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc và du khách về dự lễ.
Hoàng Công Chất — anh hùng nông dân
Hoàng Công Chất là người dân tộc Thái, đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân ở vùng Tây Bắc từ năm 1754 đến 1769 chống lại ách thống trị của chúa Trịnh và bọn quan lại, thổ ty bóc lột. Ông xây dựng Thành Bản Phủ làm căn cứ địa, được nhân dân các dân tộc ủng hộ, giúp đỡ. Cuộc khởi nghĩa kéo dài 15 năm, thể hiện tinh thần đấu tranh kiên cường của nhân dân các dân tộc Tây Bắc. Sau khi ông qua đời, nhân dân tôn thờ ông làm thánh, lập đền thờ tại Thành Bản Phủ.
Lễ hội tưởng nhớ anh hùng
Lễ hội Thành Bản Phủ diễn ra với lễ dâng hương, tưởng niệm Hoàng Công Chất tại đền thờ. Các nghi thức được cử hành trang trọng với sự tham gia của đồng bào các dân tộc: Thái, Mông, Dao trong trang phục truyền thống. Người dân thành kính tưởng nhớ công lao của vị anh hùng đã đấu tranh vì cuộc sống ấm no của nhân dân, cầu mong quê hương ngày càng phát triển, các dân tộc đoàn kết.
Di tích lịch sử Tây Bắc
Thành Bản Phủ với những dấu tích thành lũy xưa là di tích lịch sử quan trọng của Điện Biên, bên cạnh chiến trường Điện Biên Phủ. Lễ hội là dịp để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống đấu tranh của cha ông, về tinh thần đoàn kết các dân tộc. Phần hội với các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc Thái, các trò chơi dân gian tạo nên không khí vui tươi. Du khách về dự hội còn được khám phá vùng đất Điện Biên với những di tích lịch sử và cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp.