Diệp Lang

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhDiệp Lang
Tên thậtDương Công Thuấn
Năm sinh1941 (4/3/1941 – 11/3/2023)
Quê quánLàng Bình Tiên, Châu Thành, Sa Đéc (nay thuộc Đồng Tháp)
Đoàn hát gắn bóĐoàn Tam Phụng, Kim Thoa, Việt Hùng – Minh Chí, Phụng Hảo – Ba Vân, Kim Chưởng
Vai diễn tiêu biểuHội đồng Dư (Tiếng hò sông Hậu), hội đồng Thăng (Đời cô Lựu), Trung sĩ Tám (Tìm lại cuộc đời), ông Hai (Đàn ca tri kỷ)
Danh hiệuNSƯT (1993), NSND (2003); HCV Giải Thanh Tâm 1963; được gọi là Đệ nhất kép lão

Diệp Lang là một trong những cây đại thụ của sân khấu cải lương Việt Nam, được giới mộ điệu suy tôn là Đệ nhất kép lão. Tên thật Dương Công Thuấn, sinh ngày 4 tháng 3 năm 1941 tại làng Bình Tiên, quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc Đồng Tháp). Năm 8 tuổi, ông theo cha là thầy đờn Ba Diệp đi theo đoàn cải lương Tam Phụng. Cha không muốn con nối nghiệp đàn chỉ đứng sau sân khấu nên tìm thầy dạy hát cho ông, từ đó cậu bé Thuấn bén duyên với nghiệp cầm ca qua những vai nhỏ.

Từ đoàn Kim Chưởng đến giải Thanh Tâm

Sau thời gian hát cho các đoàn Kim Thoa, Việt Hùng – Minh Chí, Phụng Hảo – Ba Vân, năm 1962 ông gia nhập đoàn Kim Chưởng, một trong những đại bang hàng đầu. Năm 1963, ông đoạt giải Thanh Tâm cùng đợt với Bạch Tuyết, Mộng Tuyền, Trương Ánh Loan và Tấn Tài. Với giọng ca trầm ấm, có uy và phong thái đĩnh đạc, ông chuyên trị những vai kép lão, ông hội đồng đầy quyền uy nhưng cũng đầy bi kịch nội tâm, trở thành mẫu mực cho dòng vai này trên sân khấu cải lương.

Ông Hội đồng của sân khấu

Những vai diễn làm nên tên tuổi Diệp Lang gồm hội đồng Dư trong Tiếng hò sông Hậu, hội đồng Thăng trong Đời cô Lựu, Lê Quý trong Tâm sự Ngọc Hân, Trung sĩ Tám trong Tìm lại cuộc đời, Lê Xuân Giác trong Tiếng sóng Rạch Gầm, ông Hai trong Đàn ca tri kỷ. Ngoài cải lương, ông còn tham gia kịch nói, điện ảnh và làm đạo diễn, có hơn 20 năm làm thành viên Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ sân khấu TP.HCM. Khán giả trẻ còn nhớ ông qua câu nói cửa miệng của các vai hội đồng đầy uy quyền mà duyên dáng.

Danh hiệu và những năm cuối đời

Diệp Lang được phong Nghệ sĩ Ưu tú năm 1993 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2003. Những năm cuối đời, ông định cư tại San Diego, California, Hoa Kỳ, sức khỏe suy giảm vì bệnh tim và Parkinson. Ông từ trần ngày 11 tháng 3 năm 2023, hưởng thọ 82 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn của sân khấu Việt, nhưng hình ảnh ông Hội đồng với giọng ca trầm hùng sẽ mãi là mẫu mực về nghệ thuật và nhân cách cho các thế hệ nghệ sĩ noi theo.