Trước năm 1975, làng cải lương miền Nam có một giọng ca được báo chí kịch trường ưu ái tặng danh hiệu Hoàng đế đĩa nhựa: nghệ sĩ Tấn Tài. Tên thật Lê Tấn Tài, sinh ngày 18 tháng 2 năm 1938 tại xã Vĩnh Trạch, huyện Thoại Sơn, An Giang, trong một gia đình thương mãi không ai theo nghiệp cầm ca. Ông từng là thầy giáo làng dạy học ở trường Thoại Ngọc Hầu, nhưng phong trào đờn ca tài tử rầm rộ ở miền Hậu Giang đã cuốn hút ông rẽ sang con đường nghệ thuật. Năm 1959, đoàn cải lương Bướm Vàng về hát ở quê, ông lên ca vọng cổ ngoài màn và được khán giả vỗ tay nhiệt liệt, từ đó chính thức bước vào nghề hát.
Hoàng đế đĩa nhựa
Thập niên 1960–1970 là thời hoàng kim của Tấn Tài. Ông thực hiện trên một trăm đĩa vọng cổ và tuồng cải lương được thính giả ưa thích, với mức cát-xê cao ngất ngưởng, sánh ngang Bà hoàng băng đĩa Phượng Liên và Nữ hoàng kiếm hiệp Mỹ Châu. Giọng ca truyền cảm, biết cách diễn đạt nội dung bài ca đã tạo cho ông một lối ca riêng đầy sức hút. Năm 1963, ông là một trong sáu nghệ sĩ đoạt huy chương vàng giải Thanh Tâm, cùng đợt với Diệp Lang, Thanh Tú, Bạch Tuyết, Mộng Tuyền và Trương Ánh Loan. Những bản vọng cổ như Nữ sinh Đồng Khánh, Nữ sinh Gia Long, Ai ra xứ Huế, Dưới rặng ô môi, Áo em màu tím hoa cà một thời chiếm lĩnh các kệ băng đĩa khắp miền Nam.
Những vai diễn mùi mẫn
Trên sân khấu, Tấn Tài ghi dấu với những vai diễn đậm chất mùi mẫn: Hoàng Sương trong Hắc y nữ hiệp, Điệp Nhứt Lang trong Cát Dung Phương Tử, Hoàng Hoa Lữ trong Khói sóng Tiêu Tương, A Ly Khang trong Bóng hồng sa mạc. Lối diễn của ông vừa hào hoa vừa đa cảm, khiến khán giả nữ đặc biệt yêu mến. Đêm đầu tiên ông đứng trên sân khấu đoàn Bướm Vàng với hai bài vọng cổ Sầu vương biên ải và Viếng mộ chinh phu đã mở ra một sự nghiệp rực rỡ kéo dài hơn nửa thế kỷ.
Gia đình nghệ thuật và di sản
Tấn Tài là thân phụ của hai danh hài nổi tiếng Tấn Beo và Tấn Bo, những người nối nghiệp cha trên sân khấu hài kịch. Ông từ trần ngày 27 tháng 1 năm 2011 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 73 tuổi, an nghỉ tại Chùa Nghệ sĩ. Di sản ông để lại không chỉ là kho băng đĩa đồ sộ mà còn là hình mẫu của người nghệ sĩ đi lên từ đam mê: từ thầy giáo làng trở thành ngôi sao sân khấu, chứng minh rằng tài năng thật sự luôn tìm được đường đến với khán giả.