Đức Lợi

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhĐức Lợi
Tên thậtHuỳnh Văn Lợi
Năm sinh1949 (1949 – 21/9/2005)
Quê quánSài Gòn (gắn bó với sân khấu tuồng cổ Huỳnh Long)
Đoàn hát gắn bóGánh tuồng cổ Huỳnh Long; cặp đào kép ăn ý cùng vợ là nghệ sĩ Bạch Mai
Vai diễn tiêu biểuNguyễn Huệ (Mặt trời đêm thế kỷ), Đường Thế Dân (Đơn Hùng Tín), vua Anh Tôn (Xử án Phi Giao), Mã Văn Tài (Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài), Hoàng Phủ Thiếu Hoa (Mạnh Lệ Quân)
Danh hiệuHuy chương Vàng Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 1995 (vai Nguyễn Huệ); không được phong NSƯT/NSND theo tài liệu công khai

Đức Lợi, tên thật Huỳnh Văn Lợi, sinh năm 1949, là một trong những kép chánh tài danh của sân khấu cải lương tuồng cổ miền Nam. Ông là chồng của nghệ sĩ – soạn giả Bạch Mai, và cùng bà tạo thành cặp đào kép được khán giả khen tặng là "diễn viên đẹp đôi nhất" của sân khấu tuồng cổ thập niên 1960–1970. Hai người có hai con đều nối nghiệp: nghệ sĩ Bình Tinh và nghệ sĩ Chinh Nhân.

Kép chánh của Huỳnh Long

Trên sân khấu gánh tuồng cổ Huỳnh Long, Đức Lợi nổi danh với giọng hát oai phong, đĩnh đạc cùng phong thái tráng sĩ đầy thuyết phục. Đỉnh cao sự nghiệp của ông là vai Nguyễn Huệ trong vở Mặt trời đêm thế kỷ — vai diễn mang về cho ông tấm Huy chương Vàng tại Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1995. Ngoài ra, ông còn để lại nhiều vai diễn để đời khác: Đường Thế Dân trong Đơn Hùng Tín, vua Anh Tôn trong Xử án Phi Giao, Mã Văn Tài trong Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài, Sơn Đằng trong Cầu mộng đêm trăng, Hoàng Phủ Thiếu Hoa trong Mạnh Lệ Quân, Trần Khánh Dư trong Anh hùng bán than, Nội giám trong Tấm Cám.

Người thầy của nhiều thế hệ

Không chỉ nổi danh trên sân khấu, Đức Lợi còn là thầy dạy vũ đạo, võ thuật và chỉ dẫn cách biểu diễn cho nhiều nghệ sĩ trẻ như Vân Hà, Tiểu Linh, Kim Thoa, Khánh Tuấn, Chí Linh... Ông từng được Hội người Việt tại Pháp mời sang Paris biểu diễn phục vụ kiều bào nhiều năm liền, góp phần đưa cải lương tuồng cổ đến với khán giả xa quê.

Ra đi đột ngột

Vào lúc 7 giờ 35 phút ngày 21 tháng 9 năm 2005, nghệ sĩ Đức Lợi trút hơi thở cuối cùng trên giường bệnh sau một vụ tai nạn giao thông gây chấn thương sọ não dẫn đến hôn mê. Ông được an táng tại Nghĩa trang Nghệ sĩ – Chùa Nghệ sĩ (Gò Vấp, TP.HCM). Sự ra đi đột ngột của ông ở tuổi 56 là mất mát lớn cho sân khấu tuồng cổ, nhưng những vai diễn oai hùng và tâm huyết truyền nghề của ông vẫn sống mãi trong lòng khán giả và đồng nghiệp.