Dũng Thanh Lâm

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhDũng Thanh Lâm (do ông bầu Ba Bản đặt; nghệ danh đầu tiên là Minh Hùng)
Tên thậtPaul Robert Bùi Văn Tâm
Năm sinh1942 (có nguồn ghi 1944; mất 26/11/2004)
Quê quánSài Gòn (mang hai dòng máu Việt – Pháp)
Đoàn hát gắn bóĐoàn Thủ Đô, Kim Chưởng – Thanh Hương, Dạ Lý Hương, Hùng Cường – Bạch Tuyết, Tiếng Hát Dân Tộc
Vai diễn tiêu biểuCác vai kép lẵng trong Anh hùng xạ điêu, Tiền rừng bạc biển, Lệnh của bà, Bóng hồng sa mạc, Sầu quan ải, Hoa đào trên kiếm thép
Danh hiệuKhông được phong danh hiệu nhà nước (theo tài liệu công khai); được mệnh danh là kép đẹp tài hoa của sân khấu cải lương thập niên 1960–1970

Dũng Thanh Lâm, tên thật Paul Robert Bùi Văn Tâm, mang hai dòng máu Việt – Pháp, là một trong những kép đẹp tài hoa của sân khấu cải lương Sài Gòn thập niên 1960–1970. Về năm sinh của ông, các nguồn ghi không thống nhất: Wikipedia và một số trang ghi 1942, trong khi một số nguồn khác ghi 1944 tại xã Linh Đông, quận Thủ Đức. Ông qua đời ngày 26 tháng 11 năm 2004. Nghệ danh Dũng Thanh Lâm là do ông bầu Ba Bản của đoàn cải lương Thủ Đô đặt cho ông.

Từ cậu học trò mê hát đến kép chánh

Mê cải lương từ nhỏ, Dũng Thanh Lâm theo bạn học đờn ca tài tử, sớm thành công nhờ chất giọng tốt. Ông may mắn được vợ chồng nghệ sĩ Hoàng Sương và Thu Vân dìu dắt vào học hát trong đoàn hát cải lương ở tỉnh với nghệ danh đầu tiên là Minh Hùng, sau đó đầu quân cho đoàn Tân Hoa của bà bầu Ba Miên. Lần đầu diễn trên sân khấu đoàn Thủ Đô trong vở Bóng hồng sa mạc, ông diễn cùng Minh Phụng, Tấn Tài, Trương Ánh Loan, Kim Ngọc — rồi liên tiếp tham gia Sầu quan ải, Hoa đào trên kiếm thép, Cây quạt lụa hồng, Chiếc áo ân tình.

Cặp 'thinh sắc lưỡng toàn' với Phượng Liên

Cuối năm 1964, khi đoàn Thủ Đô tan rã, Dũng Thanh Lâm gia nhập đoàn Kim Chưởng – Thanh Hương, được nữ nghệ sĩ bậc thầy Kim Chưởng chỉ dạy tận tình và được hát vai kép chánh, đóng tuồng cặp với Phượng Liên. Cặp Dũng Thanh Lâm – Phượng Liên được xem là đôi nghệ sĩ "thinh sắc lưỡng toàn" của sân khấu cải lương, chinh phục cảm tình đông đảo khán giả. Năm 1967, ông về đoàn Dạ Lý Hương của bầu Xuân, nổi tiếng trong các tuồng Anh hùng xạ điêu, Tiền rừng bạc biển, Lệnh của bà, Người dừng chân đêm mưa, Vạn lý trường thành. Từ 1969–1970, ông gia nhập đoàn Hùng Cường – Bạch Tuyết rồi về đoàn Tiếng Hát Dân Tộc của bầu Tiêu Thị Mai.

Những năm cuối đời

Tháng 4 năm 1975, Dũng Thanh Lâm sang Pháp sinh sống, sau đó di cư qua Hoa Kỳ, định cư tại quận Cam. Đầu năm 2001, ông trải qua ca phẫu thuật ghép gan; năm 2004 bệnh gan tái phát và ông không qua khỏi, từ trần lúc 13 giờ 15 phút ngày 26 tháng 11 năm 2004. Với vẻ ngoài phong độ, lối ca tươi mát êm dịu và phong cách diễn xuất mang dáng dấp quý tộc, Dũng Thanh Lâm mãi là hình ảnh đẹp trong ký ức của nhiều thế hệ khán giả mộ điệu.