Hùng Minh

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhHùng Minh
Tên thậtNguyễn Ngọc Minh
Năm sinh1939 (27/7/1939)
Quê quánChâu Thành, Mỹ Tho (nay thuộc Đồng Tháp)
Đoàn hát gắn bóĐoàn Thái Bình; các đoàn cải lương lớn ở Sài Gòn
Vai diễn tiêu biểuHoa Lộc Trung (Nó là con tôi); các vai kép độc trong Tấm lòng của biển, Tiếng trống Mê Linh, Bên cầu dệt lụa, Thái hậu Dương Vân Nga
Danh hiệuNSƯT (1993), NSND (2023); HCV Thanh Tâm 1959; được mệnh danh là Vua kép độc

Hùng Minh là một trong những nghệ sĩ chuyên trị vai kép độc xuất sắc nhất của sân khấu cải lương, được suy tôn là Vua kép độc. Tên thật Nguyễn Ngọc Minh, sinh ngày 27 tháng 7 năm 1939 tại Châu Thành, Mỹ Tho (nay thuộc Đồng Tháp). Cha mất sớm, ông theo mẹ lên Sài Gòn lập nghiệp. Năm 16 tuổi, ông xin theo đoàn hát Thái Bình của ông bầu Thới, được giao những vai nhỏ như quân sĩ đứng canh gác. Khi đoàn ngưng hoạt động, ông xin vào gánh Ánh Sáng bị từ chối, may mắn được nghệ sĩ Nam Sơn nhận làm con nuôi, hướng dẫn và đặt cho nghệ danh Hoàng Bé.

Huy chương Vàng Thanh Tâm 1959

Năm 1959, Hùng Minh đoạt Huy chương Vàng giải Thanh Tâm qua vai Hoa Lộc Trung trong vở Nó là con tôi của hai soạn giả Hà Triều – Hoa Phượng, khi mới 20 tuổi. Đây là bệ phóng đưa ông thành ngôi sao của dòng vai kép độc. Sách Con Nước Vọng Cổ ghi nhận ông đi hát từ năm 15 tuổi với biệt danh vua kép độc, một trong những nghệ sĩ được nhắc đến với sự trân trọng đặc biệt.

Vua kép độc

Trong sự nghiệp, Hùng Minh để lại ấn tượng sâu đậm với hàng loạt vai kép độc qua các vở Tấm lòng của biển, Tiếng trống Mê Linh, Bên cầu dệt lụa, Thái hậu Dương Vân Nga. Lối diễn của ông có sự tinh tế hiếm có: những nhân vật phản diện qua tay ông không chỉ đáng ghét mà còn đáng thương, có chiều sâu tâm lý. Ông là bậc thầy của nghệ thuật biến vai phụ thành vai diễn đáng nhớ, khiến khán giả vừa căm ghét vừa nể phục.

Danh hiệu và tuổi già

Năm 1993, Hùng Minh được phong Nghệ sĩ Ưu tú; đến năm 2023, ông được phong Nghệ sĩ Nhân dân, sự ghi nhận muộn màng nhưng xứng đáng cho một đời cống hiến. Tuổi già, ông sống ở nhà thuê, vẫn nhận vai diễn khi có lời mời, giữ trọn tình yêu với sân khấu. Cuộc đời ông là tấm gương về sự bền bỉ: từ cậu bé đứng canh gác đến Vua kép độc được cả làng nghề kính nể.