Kiều Mai Lý, tên thật Nguyễn Thị Lý, sinh năm 1949, là một trong những cô đào có thực lực của sân khấu cải lương miền Nam thập niên 1960–1970. Về nơi sinh của bà, các tài liệu công khai hiện ghi không thống nhất: có nguồn ghi Hậu Giang, có nguồn ghi Gò Vấp (Sài Gòn). Điều này phản ánh một thực tế của nhiều nghệ sĩ thế hệ trước — hồ sơ lưu trữ không đầy đủ, và người viết hôm nay chỉ có thể ghi nhận trung thực sự vênh nhau của các nguồn.
Con đường đào chánh
Bước vào nghề từ những năm 1960, Kiều Mai Lý sớm bộc lộ năng khiếu với giọng ca ngọt ngào và lối diễn xuất tự nhiên. Bà lần lượt gắn bó với các đoàn hát có tiếng như Kiên Giang, Dạ Lý Hương — những đại bang quy tụ nhiều tên tuổi lớn của cải lương Sài Gòn trước năm 1975. Trên sân khấu, bà đảm nhận nhiều vai đào thương, đào lẳng, được khán giả miền Tây và Sài Gòn yêu mến bởi vẻ đẹp dịu dàng cùng giọng ca truyền cảm.
Một thời vàng son
Thập niên 1960–1970 là giai đoạn hoàng kim của cải lương Nam Bộ, với hàng chục đoàn hát lớn nhỏ lưu diễn khắp nơi. Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt ấy, Kiều Mai Lý vẫn giữ được vị trí đào chánh của mình — một thành tích không hề dễ dàng, bởi mỗi đoàn hát đều có những "cây đa cây đề" riêng. Bà hát cặp cùng nhiều kép chánh nổi tiếng đương thời, để lại dấu ấn trong lòng khán giả qua những vở tuồng xã hội và tuồng cổ được dựng công phu.
Dấu ấn còn lại
Dù không được phong tặng danh hiệu nhà nước, Kiều Mai Lý vẫn được giới mộ điệu nhắc đến như một phần của thế hệ vàng cải lương. Những băng đĩa, những vai diễn của bà là mảnh ghép quý giá trong bức tranh toàn cảnh của sân khấu cải lương miền Nam thế kỷ 20 — nhắc nhở rằng bên cạnh các tượng đài lớn, còn có biết bao nghệ sĩ tài năng đã âm thầm cống hiến cả đời cho nghệ thuật.