Thanh Sang

Nghệ sĩ cải lương · Sáng Đèn — Bách khoa văn hóa truyền thống Việt Nam

Nghệ danhThanh Sang (ban đầu định đặt là Thanh San)
Tên thậtNguyễn Văn Thu
Năm sinh1943 (2/2/1943 – 21/4/2017)
Quê quánPhước Hải, Bà Rịa – Vũng Tàu (quê nội Bình Định, quê ngoại Tuy Hòa, Phú Yên)
Đoàn hát gắn bóĐoàn Ngọc Kiều, Dạ Lý Hương; cặp đào kép 'sóng thần' cùng Thanh Nga thập niên 1970
Vai diễn tiêu biểuThi Sách (Tiếng trống Mê Linh), Trần Minh 'khố chuối' (Bên cầu dệt lụa), Tạ Tốn (Cô gái Đồ Long), Lê Hoàn (Thái hậu Dương Vân Nga)
Danh hiệuNSƯT (1993); HCV Thanh Tâm 1964 (vai Tạ Tốn); biệt danh 'Giọng ca trời sầu đất thảm'

NSƯT Thanh Sang tên thật Nguyễn Văn Thu, sinh ngày 2 tháng 2 năm 1943 tại Phước Hải, Bà Rịa – Vũng Tàu (quê nội ở Bình Định, quê ngoại ở Tuy Hòa, Phú Yên). Cha hy sinh năm 1949, từ năm 8 tuổi ông đã sống bằng nghề đi biển đánh cá để nuôi gia đình. Ít ai biết nghệ danh ông muốn đặt ban đầu là Thanh San — chữ San là Sơn, để nhớ ơn người thầy tên Sơn — nhưng người làm áp phích ghi nhầm thành Thanh Sang, và cái tên nhầm ấy theo ông suốt đời.

Từ chài lưới đến HCV Thanh Tâm

Sống gần rạp cải lương Hải Lạc, ông mê hát từ nhỏ, chuyên nhại giọng Thành Công, Chín Sớm, Út Trà Ôn rất giống. Năm 1960, đoàn Ngọc Kiều của bầu Hoàng Kinh đến Hải Lạc biểu diễn, ông được đưa vào thế vai và được bầu đặt nghệ danh Thanh Sang. Năm 1962, ông thế vai Hùng Cường thành công, trở thành kép chánh đoàn Ngọc Kiều. Năm 1964, về đoàn Dạ Lý Hương, ông đoạt Huy chương Vàng giải Thanh Tâm với vai Tạ Tốn mù trong vở Cô gái Đồ Long — diễn hay đến mức khán giả gọi ông bằng danh hiệu của nhân vật: Kim Mao Sư Vương.

Cặp 'sóng thần' với Thanh Nga

Thập niên 1970, Thanh Sang kết hợp cùng Thanh Nga tạo thành cặp đào kép lý tưởng, được giới mộ điệu gọi là cặp "sóng thần" của sân khấu cải lương. Sau năm 1975, ông thành công với vai Trần Minh "khố chuối" trong Bên cầu dệt lụa, vai Thi Sách trong Tiếng trống Mê Linh, vai Lê Hoàn trong Thái hậu Dương Vân Nga. Giọng ca trầm buồn, mùi mẫn cùng nét diễn chân phương giúp ông chiếm trọn tình cảm khán giả suốt 50 năm. Năm 2007, Nhà hát TP.HCM tổ chức đêm "50 năm một tình yêu nghệ thuật" do Bạch Tuyết làm đạo diễn để kỷ niệm 50 năm nghiệp hát của ông.

Ra đi cùng tiếng trống Mê Linh

Ông được phong NSƯT năm 1993. Sau nhiều năm bệnh tật tuổi già, Thanh Sang qua đời lúc 0 giờ 25 phút rạng sáng 21 tháng 4 năm 2017 tại nhà riêng ở Thủ Đức, hưởng thọ 74 tuổi. Ngày tiễn ông về với đất, gia đình đã bật băng tiễn ông bằng chính giọng ca của Thi Sách trong Tiếng trống Mê Linh — hai câu vọng cổ đoạn Thi Sách giã biệt Trưng Trắc vang lên giữa cơn mưa, khiến những người có mặt không kìm được nước mắt. Ông an nghỉ tại Nghĩa trang hoa viên Bình Dương.